Tham dự Hội nghị có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và địa phương; cùng các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.
Chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực thi
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, thời gian qua, công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được triển khai với khối lượng công việc rất lớn.
Kể từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành 10 luật, 1 nghị quyết của Quốc hội, 40 nghị định, 12 nghị quyết của Chính phủ, 70 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 102 thông tư.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật mới chỉ là bước đầu. Yêu cầu đặt ra hiện nay là làm thế nào để các quy định được phổ biến, triển khai thống nhất và thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Khi hệ thống thể chế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cơ bản được hoàn thiện, trọng tâm cần chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện với tinh thần quyết liệt, thực chất, tạo ra những sản phẩm và kết quả cụ thể.
Trên tinh thần đó, Hội nghị là diễn đàn để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng trao đổi, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách; từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ, xác định rõ trách nhiệm và lộ trình triển khai.
Các đại biểu tập trung thảo luận 4 chuyên đề trọng tâm gồm: Thể chế cho công nghệ chiến lược; cơ chế đầu tư, mua sắm và thử nghiệm trong chuyển đổi số; đổi mới vai trò của các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tháo gỡ vướng mắc trong lập, phân bổ và sử dụng nguồn lực ngân sách cho khoa học và công nghệ.
Lấy kết quả thực tiễn làm thước đo
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, thời gian qua, nhiều nguồn lực đã được tập trung nhằm nhanh chóng đưa những chủ trương lớn của Đảng vào cuộc sống, trong đó hoàn thiện thể chế là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.
Nhiều cơ chế, chính sách mới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xây dựng theo hướng cởi mở, tăng cường trao quyền và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Tư duy quản lý cũng từng bước chuyển từ kiểm soát quy trình, đầu vào sang chú trọng kết quả đầu ra, hiệu quả ứng dụng và tác động thực tiễn.
Theo Phó Thủ tướng, trong giai đoạn hiện nay, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng văn bản, chính sách được ban hành mà phải đánh giá được hiệu quả thực chất khi đi vào cuộc sống. Nguồn lực dành cho khoa học và công nghệ phải được lượng hóa bằng những kết quả cụ thể.
Thước đo hiệu quả cần thể hiện qua số lượng công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển; cũng như mức độ đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của người dân.
Do đó, mỗi bộ, ngành, địa phương cần chuyển hóa các quy định của pháp luật thành kết quả phát triển cụ thể; đưa cơ chế, chính sách trở thành động lực nâng cao năng suất, tạo ra sản phẩm mới, tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Phát huy vai trò các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, Phó Thủ tướng đề nghị các chủ thể trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng hành động mạnh mẽ, quyết liệt hơn.
Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần tiếp tục đổi mới tư duy theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ các quy định của pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực. Đồng thời, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ sai, sợ trách nhiệm; khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Toàn cảnh Hội nghị "Thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – Tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển" - Ảnh: VGP
Đối với đội ngũ nhà khoa học, hoạt động nghiên cứu cần gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển đất nước và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, địa phương, người dân; coi hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa và tác động đối với phát triển kinh tế - xã hội là những tiêu chí quan trọng để đánh giá kết quả.
Các viện nghiên cứu, trường đại học cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, mạnh dạn đổi mới công nghệ, tăng cường đặt hàng các viện nghiên cứu, trường đại học và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; từng bước trở thành trung tâm của quá trình tiếp nhận, làm chủ, hoàn thiện và thương mại hóa công nghệ.
Khơi thông nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm tại Hội nghị là hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhất là tiến độ phân bổ và giải ngân nguồn vốn.
Theo Phó Thủ tướng, đầu tư cho khoa học và công nghệ là đầu tư cho tương lai. Tuy nhiên, nếu nguồn lực đã được bố trí nhưng chậm đưa vào thực tiễn sẽ làm mất đi cơ hội phát triển. Nguồn vốn chậm giải ngân đồng nghĩa với công nghệ chậm được nghiên cứu, sản phẩm chậm được hình thành và doanh nghiệp chậm có cơ hội đổi mới.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ phân bổ, giao dự toán và giải ngân nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thường xuyên rà soát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá kết quả giải ngân của các bộ, ngành và địa phương, qua đó kịp thời ghi nhận những đơn vị thực hiện tốt và chấn chỉnh những nơi triển khai chưa hiệu quả.
Phát biểu bế mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, ngay sau Hội nghị, Bộ sẽ khẩn trương rà soát, tổng hợp các kiến nghị; phân loại những nội dung thuộc thẩm quyền để xử lý, đồng thời báo cáo, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc cần sự phối hợp liên ngành.
Trong thời gian tới, Bộ sẽ tập trung hoàn thiện các văn bản hướng dẫn để bảo đảm thể chế được thực thi thống nhất; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá hiệu quả thực hiện; nghiên cứu tiêu chí đánh giá kết quả giải ngân nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai các chương trình khoa học và công nghệ phục vụ các lĩnh vực trọng điểm của nền kinh tế, trước mắt là lĩnh vực nông nghiệp.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng nhà khoa học và doanh nghiệp để mỗi chính sách sau khi ban hành đều nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế và xã hội. Theo Bộ trưởng, một hội nghị chỉ thực sự thành công khi những nội dung được trao đổi hôm nay trở thành hành động cụ thể trong ngày mai và đó cũng chính là cam kết của Bộ Khoa học và Công nghệ trong thời gian tới.
Theo skhcn.lamdong.gov.vn