Hướng dẫn nhằm cụ thể hóa các yêu cầu, phương pháp đánh giá và hồ sơ minh chứng, tạo cơ sở để các địa phương tổ chức rà soát, tự đánh giá và duy trì kết quả thực hiện các chỉ tiêu.

Đối với xã nông thôn mới hiện đại, Sở Khoa học và Công nghệ hướng dẫn thực hiện 3 chỉ tiêu: có cơ sở dữ liệu số cấp xã; kết nối hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh; phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận qua nền tảng số đạt từ 50% trở lên.
Trong đó, cơ sở dữ liệu số cấp xã phải phục vụ công tác quản lý, điều hành, được lưu trữ trên hệ thống điện tử và có hoạt động cập nhật, khai thác thực tế. Địa phương có thể sử dụng cơ sở dữ liệu trên hệ thống dùng chung được phân quyền hoặc hệ thống triển khai theo quy định, không bắt buộc xây dựng phần mềm, cơ sở dữ liệu riêng.
Đối với chỉ tiêu kết nối IOC, dữ liệu của xã phải được kết nối, chia sẻ hoặc cập nhật vào hệ thống của tỉnh theo phương thức được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn. Việc chỉ có tài khoản nhưng chưa có dữ liệu kết nối chưa đủ cơ sở xác nhận kết quả; đồng thời, xã không bắt buộc xây dựng hệ thống IOC riêng.
Với chỉ tiêu phản ánh, kiến nghị qua nền tảng số, tỷ lệ được tính bằng số phản ánh, kiến nghị được gửi và tiếp nhận qua nền tảng số chính thức trong kỳ đánh giá so với tổng số phản ánh, kiến nghị thuộc cùng phạm vi tiếp nhận của xã qua tất cả các kênh. Tỷ lệ đạt yêu cầu phải từ 50% trở lên; việc đánh giá tập trung vào hình thức tiếp nhận, không bổ sung tỷ lệ hoặc thời hạn giải quyết thành điều kiện của chỉ tiêu này.
Đối với thôn nông thôn mới, hướng dẫn tập trung vào 3 chỉ tiêu, gồm: có hạ tầng viễn thông bảo đảm phủ sóng, internet phục vụ người dân; có tổ công nghệ số cộng đồng hoặc hình thức hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số; người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số ở mức phù hợp.
Theo đó, hạ tầng viễn thông và internet tại thôn phải đáp ứng nhu cầu tiếp cận, sử dụng dịch vụ của người dân; khu vực trung tâm thôn và các cụm dân cư lân cận không bị lõm sóng viễn thông. Việc đánh giá được thực hiện thông qua đối chiếu số liệu do doanh nghiệp viễn thông cung cấp, rà soát các khu dân cư và kiểm tra thực tế khi cần thiết.
Đối với hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số, thôn cần có tổ công nghệ số cộng đồng đang hoạt động hoặc hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế. Hình thức hỗ trợ có thể thông qua người hoặc nhóm được phân công, điểm hỗ trợ hay các hoạt động hỗ trợ lưu động; không bắt buộc phải đồng thời có tổ công nghệ số cộng đồng và hình thức hỗ trợ khác.
Người dân trong thôn cần có khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số trực tiếp hoặc thông qua hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện, nhu cầu và khả năng sử dụng. Việc đánh giá xem xét cả ba nội dung, không áp thêm tỷ lệ người sử dụng, số giao dịch hoặc yêu cầu mỗi hộ phải có điện thoại thông minh, tài khoản thanh toán khi Bộ tiêu chí không quy định.
Về tổ chức đánh giá, UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát, tự đánh giá từng chỉ tiêu, tổng hợp số liệu và tài liệu minh chứng; đối với thôn, kết quả được lập riêng theo từng thôn và đối chiếu với thông tin do trưởng thôn, tổ công nghệ số cộng đồng và đơn vị cung cấp dịch vụ cung cấp. Sở Khoa học và Công nghệ kiểm tra hồ sơ, đối chiếu dữ liệu chuyên ngành, phối hợp với các đơn vị liên quan xác minh kết quả và tham gia thẩm tra, thẩm định theo phân công.
Hướng dẫn cũng yêu cầu sử dụng hồ sơ, dữ liệu sẵn có phù hợp với nội dung cần chứng minh; tài liệu điện tử có thể được sử dụng để đối chiếu, không yêu cầu lập lại hồ sơ trùng lặp hoặc cung cấp đồng thời các tài liệu có giá trị chứng minh tương đương. Việc kiểm tra dữ liệu phải thực hiện theo phân quyền, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thông qua hướng dẫn, Sở Khoa học và Công nghệ xác định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã, doanh nghiệp viễn thông và đơn vị quản lý, vận hành các hệ thống số trong quá trình thực hiện. Các địa phương có trách nhiệm duy trì kết quả đạt được; các đơn vị liên quan phối hợp cung cấp số liệu, hỗ trợ khai thác hệ thống và xác minh khi có yêu cầu.
Theo skhcn.lamdong.gov.vn