Xác định công nghiệp công nghệ số là ngành nền tảng chiến lược
Theo Quyết định, phát triển công nghiệp công nghệ số không chỉ đơn thuần là thúc đẩy lĩnh vực công nghệ thông tin, mà được xác định là phát triển một ngành kinh tế - kỹ thuật, ngành công nghiệp nền tảng, giữ vai trò động lực then chốt trong nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây cũng là nền móng vững chắc để thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số; đóng vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.
Quyết định được ban hành trên cơ sở cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Điều này cho thấy công nghiệp công nghệ số đang được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước thời gian tới.
Thúc đẩy nghiên cứu, phát triển các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số
Một trong những nội dung đáng chú ý của Chương trình là định hướng hỗ trợ mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số thông qua thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các chương trình khoa học công nghệ đặc biệt; đồng thời triển khai các dự án nghiên cứu, sản xuất sản phẩm công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Quyết định nhấn mạnh việc hỗ trợ triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới sáng tạo, thử nghiệm công nghệ mới và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường.
Bên cạnh đó, Nhà nước cũng ưu tiên phát triển các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm: tổ chức thực hiện chính sách ưu đãi đầu tư, ưu đãi thuế đối với hoạt động sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm theo quy định của pháp luật; rà soát, cập nhật Danh mục sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm phù hợp với điều kiện thực tiễn; ưu tiên sử dụng kinh phí từ ngân sách nhà nước, kinh phí từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, ngành, địa phương để đặt hàng, giao nhiệm vụ cho tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất hoặc mua sắm các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số thuộc Danh mục sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm, tạo thị trường ban đầu cho doanh nghiệp công nghệ số. Chính sách này góp phần tạo thị trường ban đầu cho doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghệ số nội địa.
Hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý cho công nghiệp công nghệ số
Quyết định 840/QĐ-TTg cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về công nghiệp công nghệ số nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho quá trình phát triển ngành.
- Tiếp tục nghiên cứu, đánh giá thực tiễn và đề xuất định hướng xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp công nghệ số; thường xuyên rà soát, đánh giá tác động và đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan để tháo gỡ các điểm nghẽn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với pháp luật về công nghiệp công nghệ số.
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số.
- Nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật về công nghiệp công nghệ số; hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số tham gia xây dựng, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế nhằm thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ công nghệ số ra thị trường toàn cầu.
Phát triển doanh nghiệp công nghệ số
Một trong những mục tiêu lớn của Chương trình là phát triển đội ngũ doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đủ năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế.
Theo đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số nâng cao năng lực sản xuất, quản trị và chất lượng sản phẩm, dịch vụ; khuyến khích áp dụng các quy trình quản lý chất lượng tiên tiến theo chuẩn quốc tế nhằm nâng cao uy tín cho các sản phẩm “Make in Viet Nam”.
Đặc biệt, Quyết định cũng đề cập đến cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mua bán, sáp nhập (M&A) các doanh nghiệp, phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu ở nước ngoài để tiếp nhận, làm chủ công nghệ lõi và công nghệ chiến lược. Đây được xem là hướng đi quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn khoảng cách công nghệ, mở rộng thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Huy động đa dạng nguồn lực cho phát triển công nghiệp công nghệ số
Để triển khai Chương trình, Quyết định xác định nhiều nguồn lực tài chính khác nhau, bao gồm ngân sách nhà nước cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nguồn chi đầu tư phát triển; quỹ hỗ trợ đầu tư; cùng các nguồn vốn vay, tài trợ và đầu tư của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
Việc huy động đa dạng nguồn lực cho thấy định hướng phát triển công nghiệp công nghệ số không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà còn thúc đẩy mạnh mẽ sự tham gia của khu vực doanh nghiệp và xã hội. Đây cũng là yếu tố quan trọng nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ số bền vững.
Kết luận
Quyết định 840/QĐ-TTg không chỉ là một chương trình phát triển ngành, mà còn là định hướng chiến lược nhằm xây dựng nền tảng cho kinh tế số, xã hội số và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới. Thông qua việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy nghiên cứu phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số và huy động các nguồn lực xã hội, Chương trình được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành các doanh nghiệp công nghệ số mạnh của Việt Nam, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong kỷ nguyên số.